Dla kogo jest opowieść terapeutyczna

Opowieść terapeutyczna nie jest dla każdego i nie na każdy moment. Pomaga w określonych sytuacjach i przy określonym rodzaju trudności. Ta strona mówi wprost o jednym i o drugim: gdzie forma się sprawdza i gdzie przebiega jej granica.

Rodzice z dzieckiem w trudnym rozdziale

Przypadek najbardziej oczywisty. Rozwód, strata, przeprowadzka, choroba rodzeństwa, śmierć psa, pierwszy dzień w szkole, w której dziecko nikogo jeszcze nie zna. Od dziesięcioleci dorośli w Polsce i poza nią prowadzą dzieci przez takie chwile opowieściami z nurtu bajkoterapii.

Czego potrzebujesz: bohatera, w którym dziecko rozpozna siebie, choć nikt mu nie powie „to jesteś Ty”; problemu, którym dziecko właśnie żyje; małego punktu zwrotnego, mieszczącego się w tym, na co dziecko w swoim świecie ma wpływ; nowego znaczenia, które nie poucza.

Jeśli wolisz nie zaczynać od pustej kartki, FamRoots napisze opowieść na podstawie krótkiej rozmowy o Twoim dziecku i o tym, przez co ono przechodzi.

Dorośli, którzy przepracowują to, co odziedziczyli

Mark Wolynn w swojej pracy o traumie międzypokoleniowej dowodzi klinicznie, że część tego, co niesiemy, zaczęła się u dziadka albo pradziadka i nikt jej potem nie wypowiedział. Do dzisiejszego pokolenia dociera sam kształt rany, bez historii, która by go tłumaczyła.

Opowieść terapeutyczna jest tu rozsądnym narzędziem. Nie musi być prawdziwa. Musi pasować. Dorosły pisze opowieść o lisku, który nie potrafi znaleźć nory zostawionej przez rodziców, a rana bywa o czterdzieści lat starsza od niego samego. Ta praca jest prawdziwa. Mgła rzednie.

Jeśli możesz, pracuj nad tym razem z terapeutką. Samodzielna praca jest możliwa, ze wsparciem idzie lepiej.

Terapeuci szukający uzupełnienia warsztatu

Terapeuci narracyjni pracują z eksternalizacją jako nazwanym zabiegiem językowym w rozmowach, w których klient opowiada swoje życie na nowo. Opowieść terapeutyczna może im posłużyć jako uzupełnienie: forma daje eksternalizacji gotową konstrukcję, z którą klient pracuje między sesjami. Praktycy po szkoleniu z bajkoterapii, kreatywnej biblioterapii (Pardeck; Hynes i Hynes-Berry) albo metafory ericksonowskiej rozpoznają nurt, z którego ta forma wyrasta, a biblioteka daje im materiał po angielsku dla klientów, którzy pracują w tym języku.

Healingtale nie jest programem certyfikującym i nie próbuje nim być. To biblioteka darmowych, rzetelnych klinicznie materiałów: możesz je podać klientowi albo powołać się na nie w gabinecie.

Pary szukające wspólnego języka

Partner, który w gabinecie nie umie powiedzieć tego, co najtrudniejsze, czasem potrafi to napisać jako opowieść albo opowiedzieć drugiej osobie przy kuchennym stole. Metafora daje parze wspólny grunt, na którym żadne z dwojga nie musi być problemem. Terapeuci par sięgają po takie interwencje od dziesięcioleci, a każda szkoła nazywa je inaczej.

Osoby ciekawe formy

Czytelnicy, autorzy i terapeuci, którzy zastanawiają się, czy włączyć tę formę do warsztatu: edukacyjna część biblioteki jest dla Ciebie. Czym jest opowieść terapeutyczna, jak działa opowieść terapeutyczna, nauka stojąca za terapeutycznym opowiadaniem, opowieści w różnych kulturach.

Gdzie opowieść nie wystarczy

Terapeutyczne opowiadanie nie zastępuje opieki klinicznej w tych sytuacjach:

• Czynne myśli samobójcze albo samookaleczanie
• Ostra trauma (napaść, wypadek, strata sprzed kilku tygodni, wciąż świeża)
• Uzależnienie od substancji psychoaktywnych
• Kryzys psychiczny, w tym psychoza albo mania
• Przemoc domowa, dopóki osoba pozostaje w związku
• Ciężka depresja albo zaburzenia lękowe oporne na leczenie

Literatura biblioterapii i terapii narracyjnej ostrzega przed każdą z nich. Uczciwie jest nazwać sytuację po imieniu i sprawdzić, czy opowieść jest właściwym następnym krokiem, niezależnie od tego, czy piszesz dla siebie, czy towarzyszysz komuś innemu. Często nie jest. Wtedy właściwym krokiem jest terapeutka, telefon zaufania, lekarz albo izba przyjęć.

W Polsce: telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym to 116 123. W Stanach Zjednoczonych: 988. W Wielkiej Brytanii: 116 123 (Samaritans). W innych krajach lokalne numery znajdziesz na findahelpline.com.